Sờ thấy hạch nách: phân biệt lành tính và ác tính

Hạch nách là gì? Vì sao vùng nách hay nổi hạch?

Hạch bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch, có nhiệm vụ lọc vi khuẩn, virus, tế bào lạ và tham gia tạo kháng thể. Riêng vùng nách tập trung nhiều hạch vì đây là “trạm trung chuyển” bạch huyết của tay, vai, ngực và vú.

Bình thường, hạch nách rất nhỏ, mềm, không sờ thấy. Khi cơ thể gặp viêm nhiễm hoặc bất thường, hạch có thể to lên, dễ sờ, khiến nhiều người hoảng hốt.

Điều quan trọng là: không phải hạch to nào cũng là ung thư.

Nhận diện hạch nách: sờ thế nào là đáng chú ý?

Khi sờ thấy hạch nách, bạn nên chú ý các đặc điểm sau:

• Kích thước: nhỏ dưới 1cm hay lớn dần theo thời gian

• Độ đau: đau, hơi đau hay không đau

• Độ di động: hạch di động dưới da hay dính chặt

• Bề mặt: mềm, trơn hay cứng, gồ ghề

• Thời gian tồn tại: vài ngày, vài tuần hay nhiều tháng
  

Những chi tiết này giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân ngay từ đầu.

Nguyên nhân nổi hạch nách lành tính (chiếm đa số)

1. Nhiễm trùng - viêm

Đây là nguyên nhân thường gặp nhất:

• Viêm da, viêm nang lông vùng nách

• Trầy xước tay, vết cắt, côn trùng đốt

• Nhiễm trùng vùng ngực, vai, cánh tay

Hạch trong trường hợp này thường: To nhanh, đau hoặc ấn đau, mềm, di động, có thể kèm sốt nhẹ...

2. Phản ứng sau tiêm chủng

Một số loại vắc-xin (đặc biệt tiêm tay) có thể gây nổi hạch nách cùng bên, thường:

• Xuất hiện sau tiêm vài ngày

• Tự nhỏ lại sau 1-4 tuần
  

3. Rối loạn miễn dịch

Các bệnh như lupus, viêm khớp dạng thấp… có thể gây nổi hạch phản ứng, thường hai bên, kèm các triệu chứng toàn thân.

Nguyên nhân nổi hạch nách ác tính (ít gặp nhưng cần cảnh giác)

1. Ung thư vú

Ở nữ giới, hạch nách là vị trí di căn sớm của ung thư vú. Dấu hiệu gợi ý:

• Hạch không đau

• Cứng, ít di động

• To dần theo thời gian

• Có thể kèm khối u vú, thay đổi da vú, tụt núm vú
  

2. Ung thư hạch (lymphoma)

• Hạch to nhiều nơi, không đau

• Có thể kèm sụt cân, sốt về chiều, đổ mồ hôi đêm
  

3. Di căn từ cơ quan khác

Ung thư phổi, dạ dày, da… đôi khi di căn hạch nách, thường gặp ở người lớn tuổi, hạch cứng, tiến triển nhanh.

Sờ thấy hạch nách có cần đi bệnh viện ngay không?

Không phải lúc nào cũng cần đi khám ngay, nhưng bạn nên đi bệnh viện sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Hạch không đau, ngày càng to

• Hạch tồn tại trên 2-4 tuần không nhỏ lại

• Hạch cứng, dính, ít di động

• Kèm sụt cân, sốt kéo dài, mệt mỏi không rõ nguyên nhân

• Có tiền sử ung thư hoặc nguy cơ cao

Ngược lại, nếu hạch đau, xuất hiện sau viêm, trầy xước và nhỏ dần trong 1-2 tuần, bạn có thể theo dõi thêm, giữ vệ sinh vùng nách và không nắn bóp nhiều.

Khi đi khám, bác sĩ sẽ làm gì?

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể:

• Khám lâm sàng hạch và vùng liên quan

• Siêu âm hạch nách

• Xét nghiệm máu

• Sinh thiết hạch nếu nghi ngờ ác tính

Phần lớn trường hợp, người bệnh được trấn an vì hạch lành tính.

Chủ động lắng nghe cơ thể sẽ giúp bạn yên tâm hơn và không bỏ lỡ những dấu hiệu cần can thiệp sớm.